Ana Sayfa » W.A. Mozart – Notlar

W.A. Mozart – Notlar

(1) Mozart’ın arkadaşı, Salzburg Sarayı trompetçisi Andreas Schachtner bu konuda şunları söyler: “Müzik çalmaya başlar başlamaz, başka bir şey duymaz, görmezdi. Küçük oyunlara bile ilgisini çekmek için müzik eşlik etmeliydi. Eğlenmek için oyuncakları bir odadan diğerine taşıdığımızda, her birimiz bir marş söylemek zorunda kalırdık.” 

(2) İmparatorun ve sarayın ileri gelenlerinin huzurunda verdiği dinleti üç saatten fazla sürer. İmparator Franz Stefan, Wolfgang’ı tebrik eder ancak on parmakla çalmanın zor olmadığını, asıl zor olanın, tuşların örtüyle kapatılan bir klavsen üzerinde çalmak olduğunu söyler. Elbette şaka yapıyordur. Bunun üzerine çocuk tek parmakla çalmaya başlar, sonra da tüm tuşları bir örtüyle kapattırıp sanki bu işi her gün yapıyormuş gibi örtünün üzerinden çalmaya devam eder. (Nannerl’in notlarından) 

(3) Kemancı Johann Stamitz (1717-1757) Mannheim Orkestrasını zamanının en iyilerinden biri yapmıştır. Çalgıcılar mükemmel seviyededir ve insanlar bu orkestranın meşhur crescendo’sunu (-sesin giderek çoğalması) dinlemek için yurt dışından gelmektedirler. 

(4) Affligio 1778’de tutuklanır, önce kürek cezasına, sonra da Elbe adasında ömür boyu hapse mahkum olur, orada ölür. 

(5) La Finta Semplice, sadece Salzburg’da sahnelenmiştir. Eserin Viyana’da seslendirilmesinin önüne pek çok engel çıkmıştır.

(6) Franz Anton Mesmer, Alman hekim, Mesmerizm’in mucidi. Buluşunu “magnetism animal” olarak adlandırmıştır. Mesmer, gözle görülmeyip, ölçülemeyen hayat enerjisinin (bir çeşit manyetik enerji) çeşitli kanallar ile başka alanlara akışını sağlayarak, hastalarını tedavi etmeye çalışmıştır. Mesmer’in bu fikirleri ve uygulamaları, James Braid’in 1842’de hipnozu keşfetmesine yol açmıştır.

(7) Katolik kilisesi tören müziği.

(8) Ezgilerin belli bir usule bağlı kalmadan konuşur gibi söylenmesi.

(9) Baş kemancı.

(10) Ciddi opera. Reçitatif ve A-B-A yapısındaki bel canto stiline özgü aryalardan oluşur, ciddi öğelerin ağırlıkta olduğu ve içinde Yunan Tanrılarına yer verilen opera türü olup, ahlak dersi vermek gibi bir amaç da taşır.

(11) Asıl adı Giambattista Martini (1706-1784), Johann Christian Bach’ın öğretmeni.

(12) Soprano, alto sesleri, ergenlik çağlarından önce testislerinin alınması yani hadım edilmeleriyle muhafaza edilmiş erkek sopranolar.

(13) Bu gezileri La Finta Giardiniera operası için yapar.

(14) Müzik direktörü.

(15) Bir tür komik opera olan bu tür, klasik operaların perde aralarında oynanan komik skeçlerden gelişerek ortaya çıkmıştır. Karakterler ciddi operaların abartılı kahramanlarından çok, sıradan insanlardır.

(16) Leopold Mozart 12 Şubat 1778 tarihli mektubunda şöyle der: “Herşeyden önce ve tüm ruhunla, ebeveynlerini düşün, aksi takdirde ruhun şeytana gidecektir. Ayrıldığınız günün sabahında, arabanın yanında, nasıl sefil göründüğümü hatırla. Ve yine de, hastayken bile, gecenin saat ikisine kadar senin valizlerini ben yaptım ve sabah saat altıda her şeyi düzenlemek için yanınızdaydım. Ve şimdi bu kadar acımasız olduğun için kahroluyorum.”

(17) Kont de Guines ve kızı için Flüt ve Arp Konçertosu, “Paris” Senfonisi ve popüler melodiler üzerine üç dizi varyasyon yazar.

(18) Reçitatif yerine konuşulan diyalogları yeğleyen, birbiri ardına sıralanan neşeli şarkı ve danslar.

(19) Wolfgang 1781’de babasına şöyle yazar: “Burası kesinlikle piyanonun ülkesi.”

(20) Bu dedikodunun kaynağı Puşkin’in Mozart ve Salieri kitabıdır. Salieri’nin Mozart’ın yeteneğini kıskandığı doğrudur. Salieri, Mozart’ın amiri olsa da aralarında bir rekabet olduğu da doğrudur. Ancak sonraları, arkadaşı Haydn gibi, dehasını takdir ettiği Mozart’ın müziğini konserlerde yönetecek, tanıtmaya çalışacaktır. Ayrıca Beethoven, Schubert, Liszt gibi Mozart’ın oğlu da öğrencisi olacaktır.

(21) Ölünün ardından seslendirilen missa.

(22) Alman domuzluğu.

(23) Anton Herzog raporu, Landon çevirisi 1988.